Steun ons en help Nederland vooruit

donderdag 7 juni 2018

Reactie D66 Ede op bestuursakkoord

Voorzitter,

Bij een debat als dit moet ik terugdenken aan de vrijdag voor de verkiezingen. Het slotdebat bij de SGP-jongeren. Nadat we de verschillen hadden benadrukt in het debat, sloten we de avond af met het gezamenlijk eensgezind zingen van het Wilhelmus, begeleid door de heer Van der Poel op de piano. De tekst van het eerste couplet kende iedereen nog, maar volgens mij waren sommigen wel blij dat de SGP-jongeren de tekst van het zesde couplet hadden geprojecteerd.

Ik moet eraan denken omdat het al lang geleden lijkt dat we campagne voerden en de inwoners lieten weten waar onze partijen voor stonden. Kijk alleen maar naar het warme weer buiten. Die avond in maart sneeuwde het en het weekend daarna werden we met Siberische gevoelstemperaturen weggeblazen op de politieke markt. Nog dank aan het CDA voor de warme koffie.

Het lijkt niet zo lang geleden als we dit bestuursakkoord lezen. Veel onderwerpen passeren de revue, maar over het algemeen bevat het teksten waar uiteindelijk iedereen zich in deze raad wel achter kan scharen. Het voelt bijna weer als samen het Wilhelmus zingen. Verschillen tussen partijen vervagen en de tekst is zelfs bekend. Op veel punten, zo niet bijna alle punten, houdt deze coalitie vast aan het beleid van het vorige College. Bij de sociale woningbouw is het huidige percentage het uitgangspunt en daar blijft het bij. Bij het fietsbeleid is het huidige Fietsplan het uitgangspunt en daar blijft het bij. Bij de energiebesparing is de huidige Routekaart leidend en daar blijft het bij. Dat laatste is echt zonde. Wij hadden zeker van GroenLinks gehoopt dat dit College meer ambitie zou gaan tonen op de energieopgave van Ede. Maar het blijft hierbij. De succesvolle programma’s die door het vorige College in gang zijn gezet, zoals Food, levendig centrum en buitengebied worden allemaal doorgezet.

Kort samengevat bevat dit akkoord dus veel goede plannen, vooral omdat hiermee het goede beleid van het vorige college doorgezet wordt. Het gaat goed met Ede, het vorige College deed het erg goed, dus doorgaan op ingeslagen weg is ook zeker niet verkeerd. Maar voor een progressieve partij als D66 had er wel wat meer verandering in mogen zitten. In 2014

mochten wij voor het eerst aanschuiven en doorbraken we bijvoorbeeld het taboe op de koopzondag en hadden we onze kritiek op de grondpolitiek uit de voorgaande jaren omgezet in beleidsaanpassingen.

Tijdens de campagne zette GroenLinks de hele gemeente vol met posters waarop stond “Verandering begint hier”. Ik vroeg toen een beetje spottend waar die verandering nu echt begon, maar de goede vraag was eigenlijk wanneer de verandering zou beginnen. Als onderdeel van het vorige College vindt D66 het absoluut niet verschrikkelijk dat het beleid van de afgelopen vier jaar gewoon doorgaat, maar hang dan niet door de hele gemeente dat je graag verandering wil. De VVD verrast ons ook positief. Blijkbaar was het beleid in de afgelopen vier jaar toch niet zo slecht.

Deze continuïteit zorgt ervoor dat D66 zich kan vinden in veel punten van dit akkoord Daarom lof voor de menselijke benadering van het sociaal domein. Steun voor de focus op voedsel in ons economische beleid. En akkoord met de voortgang van de ontwikkeling van het WFC. Op de belangrijkste onderwerpen kunnen we het beleid van het college goed ondersteunen. Op die onderwerpen zullen we waarschijnlijk geen oppositie gaan voeren tegen de plannen van het College, maar juist oppositie voeren vóór de plannen van het College. Wij gaan u eraan houden dat u deze voornemens ook echt waar gaat maken.
Zo juichen wij de plannen voor een bovenregionale ijsbaan in Ede van harte toe en hopen we dat het College hier echt werk van gaat maken. Ook het luchtvaartbeleid van de gemeente Ede steunen wij volledig. We zijn blij met een wethouder luchtvaart die opkomt voor een stille leefomgeving.

Op andere vormen van vervoer hebben we nog wel wat vragen.

1. Ede heeft nog flinke uitdagingen op het gebied van verkeersveiligheid, met name voor (oudere) fietsers of in het algemeen op wegen in het buitengebied. Het bestuursakkoord legt de verantwoordelijkheid vooral bij externe factoren (gebruik mobiele telefoon, alcoholgebruik, drugsgebruik), maar negeert daarbij dat de gemeente ook een belangrijke rol heeft om voor verkeersveilige situaties te zorgen. Pakt het College ook die rol op?

2. Bij de paragraaf over landbouw vinden we de kijk van de coalitie op het boerenleven iets te romantisch. Natuurlijk is het een mooi idee, de grondgebonden boer rond de huiskavel die zich inspant voor het behoud van landschap en biodiversiteit en tegen klimaatverandering. Die boeren bestaan zeker, maar er zijn ook knelpunten in de agrarische sector. Veel intensieve landbouw zorgt juist voor uitstoot van stikstof en fijnstof of een vermindering van biodiversiteit. Die koppeling tussen duurzaamheid en landbouw moet echt meer terugkomen in de komende vier jaar.

3. De paragraaf over cultuur vinden we nog wat krap. Een onderzoek naar de cultuurbehoefte in Ede is erg interessant, maar als dat het enige is, worden het magere jaren. Moet de coalitie hier niet boter bij de vis doen? Als uit het onderzoek blijkt dat op sommige punten Edenaren meer behoefte hebben dan op dit moment is voorzien, dan gaat het College daarmee aan de slag. Dan heb je een afspraak met ambitie.

4. Een ander onderwerp waarvan we hopen dat de minieme aandacht in het akkoord geen voorbode is voor de komende vier jaar is onderwijs. Onderwijs biedt kansen aan jonge Edenaren om het beste uit zichzelf te halen en verbindt jonge mensen. Als we een Ede van iedereen willen en een samenleving in verbinding, dan moet dat beginnen met goed onderwijs waar kinderen elkaar ontmoeten. Wij hopen hier samen met het College meer ambitie op te ontwikkelen en vragen de partijen of ze daaraan mee willen werken.

5. Over de belangrijkste mededeling in het Convenant blijft de coalitie erg vaag, namelijk dat de huidige financiële situatie niet houdbaar is. De coalitie zegt toe om te streven naar een huishoudboekje dat op orde is en dat daadkracht gaan laten zien, met creativiteit en doorzettingskracht. Maar we verwachten eigenlijk dat bij zo’n financiële donderwolk, het College bij het aankomende Meerjarenperspectief ook echt een degelijk financieel perspectief gaat bieden. Anders kent dit akkoord wel een sterke anticlimax. Een opsomming van ambities met op het eind de boodschap dat het geld niet beschikbaar is.

Het punt over lastenverlichting is eigenlijk verrassend eerlijk. De komende jaren is er geen ruimte voor lastenverlichting, maar over vier jaar gaan we ernaar kijken. De meeste politici proberen altijd te verdoezelen dat er alleen vlak voor de verkiezingen ruimte is voor cadeautjes, maar deze coalitie schrijft het gewoon zwart op wit. Wij zijn benieuwd, de VVD heeft op dit punt aardig wat beloftes gemaakt tijdens de campagne en die zijn we ook over vier jaar nog steeds niet vergeten. Het is ook wat vreemd om cadeaus in het vooruitzicht te stellen als het financiële beeld in dit akkoord zo wazig is. Er is een tekort en geen idee hoe we dat gaan oplossen en als we in de glazen bol van het financiële beleid van deze coalitie kijken, zien we alleen een kans op een lastenverlichting in de verre toekomst.

Als we het akkoord langs de progressieve barometer leggen, is de score niet al te best. Progressieve partijen als GemeenteBelangen, GroenLinks (en misschien af en toe de VVD) hebben veel afspraken gemaakt om de gevoelige onderwerpen voorlopig te laten rusten. Verruiming van de zondagsopenstelling? Vier jaar wachten. Verandering in ons sterk beperkende coffeeshopbeleid? Vier jaar wachten. Een energieneutraal Ede? Meer dan dertig jaar wachten! Dat laatste is echt zonde. Sterker nog, waar niet mee gewacht wordt is een aanpak tegen prostitutie. Dit terwijl de veilige werkomstandigheden voor sekswerkers de laatste tijd al op veel manieren worden bemoeilijkt en ingeperkt door regelgeving. Dat in een gemeente als Ede de progressieve wapenfeiten niet van een leien dakje gaan, begrijp ik goed. Maar als je deze opsomming leest, vraagt D66 zich wel af welke winstpunten de progressieve partijen daarvoor terug hebben gekregen.

Als progressieve partij ben je misschien van nature veroordeeld tot een zekere rusteloosheid, een wil tot verandering en verbetering. Het zorgt ervoor dat je zelfs na zo’n succesvolle collegeperiode als de afgelopen vier jaar, blijft zoeken naar ruimte voor verbetering en verandering. Ons commentaar op dit bestuursakkoord in het kort is daarmee aan de ene kant positief omdat het goede beleid wordt voortgezet, maar aan de andere kant teleurgesteld omdat het daarbij blijft en omdat de hete hangijzers ontzien worden. Zelfs als voormalig collegepartij hadden wij wat meer verandering van spijs gewild dan dit akkoord biedt. Kun je nagaan.

Zoals wethouder Hoefsloot het in een interview al zei, biedt dit akkoord voor elk wat wils. Dat zorgt er wellicht voor dat we nu als raad wellicht heel eensgezind de ambities uit dit akkoord kunnen onderstrepen. Dat klinkt nu misschien als een harmonieuze samenzang, maar het is geen goede generale voor het moment dat de echte moeilijke keuzes gemaakt moeten worden. Op dat punt wensen wij deze coalitie veel succes en hopen we op een oprecht uitgestoken hand.