Steun ons en help Nederland vooruit

vrijdag 29 oktober 2021

Veel te doen in 2022!

Lees hier de bijdrage van Stephan Neijenhuis namens D66 bij het debat over de begroting van 2022:

 

Voorzitter,

Hier om de hoek ligt het Edese Memorial Park.

En het grootste vooroorlogse monument is opmerkelijk genoeg
niet voor een generaal ofzo, een prins of een burgemeester.
Maar voor mevrouw Anna Maria Moens.
Een schrijfster, dichteres, maar vooral de vrouw die een school stichtte in Huis Kernhem.
In een tijd waarin scholen schaars waren en Ede nog kleiner was dan Lunteren.
Toen werkte zij aan de opleiding van jonge mensen.

Laat haar ook een les zijn voor ons in deze tijd.
Door onze middelen en krachten in te zetten.
Niet voor onszelf.
Maar ten behoeve van kansen voor anderen.

Kansen tot ontplooiing, een leefbare aarde
of bijvoorbeeld betaalbare en passende woning, voor jong en oud.

Bij de behandeling van de begroting wil D66 kijken
of we de middelen die we hebben als Ede daar goed voor inzetten.

 

Financiën

De financiële positie van die middelen is goed.
De hoogste weerstandsratio die ik me in lange tijd kan herinneren.
Met een reserve van ruim vier keer de norm.

Een compliment voor de wethouder Financiën is hierbij zeker op zijn plaats.

Toch blijft de wethouder Financiën op veel plekken zuinig:
hij roept Raad en College op tot terughoudendheid in financiële verplichtingen
die niet noodzakelijk zijn.

Maar wat is dan niet noodzakelijk?
Veilig naar school kunnen fietsen?
Een schoolgebouw dat aan het bouwbesluit voldoet?

Een brandweer die snel bij je huis is?
Of meer woningbouw zodat mensen sneller een betaalbaar huis kunnen krijgen?

Het zijn allemaal zaken waar D66 een noodzaak ziet,

Maar het college helaas te weinig in deze begroting.

 

Structurele situatie

Een belangrijke oorzaak is het terugkerende fenomeen
van incidentele rijkdom en structurele armoede van de gemeente.
Het College krijgt een compliment voor de grotendeels geslaagde uitvoering
van het voornemen om structurele uitgaven ook uit structurele middelen te financieren.

Maar hierdoor hebben we op de lange termijn een krappe begroting.
Waardoor er toch vaak nee wordt gezegd:
tegen betere onderwijshuisvesting, een wijk-wijkverbinding van Ede-Zuid,
het openhouden van de brandweerkazerne, meer investeren in veilig fietsen.

  • In hoeverre heeft dit College nu voldoende beleidsopties in beeld om incidentele middelen in te zetten om structurele ruimte te creëren?

 

Wonen

Allereerst het woonbeleid.
We hebben snel meer huizen nodig.
Vooral in het goedkope en middensegment.

Daarom wil D66 dat Ede nu echt doorpakt met meer extra woningen.

  • Kunnen we het enorme incidentele overschot aanwenden voor een tijdelijke verlaging van de grondprijzen om meer woningen te laten bouwen in het goedkope en middensegment?
  • En begrijp ik goed dat we als raad budget hebben toegekend voor versnelling woningbouw, maar er toch een aantal initiatieven later opgestart zijn dan wanneer capaciteit geen probleem was geweest? Hoe kan dat?

Voor de doorstroming op de woningmarkt, maar ook om fijn oud te worden
is het van groot belang dat er voldoende seniorenwoningen zijn.
Dit jaar zou er in iedere gemeente een woonzorgvisie moeten liggen.
Met concrete afspraken over langer thuis wonen, doorstroming,
innovatie en samenwerking wonen en zorg.
Ede is helaas één van de gemeenten die op alle vier de onderwerpen
nog geen concrete doelen gesteld volgens de Taskforce Wonen en Zorg.[1]

  • Kunnen we op korte termijn ook echt concrete doelen op deze thema’s verwachten?

En om een concreet voorbeeld te geven voor wonen en zorg.
In veel gemeenten zijn heel positieve ervaringen met zogeheten Knarrenhofjes,
of andere vormen van geclusterd wonen voor ouderen.
De locatie van de huidige brandweerkazerne aan de Breelaan is daar ideaal voor,
dichtbij voorzieningen.

  • Gaat het College onderzoeken of hier geclusterde seniorenwoningen kunnen worden ontwikkeld?

 

Onderwijshuisvesting

Het blijft ook jammer om te constateren hoe de gemeente achterloopt
met investeringen in onderwijshuisvesting.

De planning uit het Strategisch Huisvestingsplan wordt weer niet gehaald.

Het belang van goede huisvesting bleek wel tijdens de coronacrisis.

  • Hoe staat het met de ventilatie?
  • En hoe kan het dat nog steeds maar 3 van de 74 scholen voldoen aan de eisen van het bouwbesluit? Dat is onacceptabel. Goed onderwijs hoort in een goede school.

 

Veilig Thuis

Vorige week werd bekend dat er meer dan duizend kinderen

Van slachtoffers uit de toeslagenaffaire in de afgelopen zes jaar uit huis zijn geplaatst.

Voorzitter, dat zegt misschien wel meer over onze jeugdbescherming
dan over de toeslagenaffaire.
De klachten over gebrekkige waarheidsvinding bij uithuisplaatsing
zijn geen immers incidenten maar een patroon.

Dan maak ik me zorgen over het grote bedrag dat onze Veilig Thuis-regio overhield in 2020.
Een meevaller op deze begroting, maar hopelijk geen tegenvaller voor de kinderen.

  • Wordt er wel voldoende geïnvesteerd in begeleiding en vooral ook: waarheidsvinding?
  • Wat zijn de bevindingen van de pilots om op scholen preventieve jeugdhulp te bieden? Kunnen deze pilots breder uitgerold worden?

 

Fiets- en wandelveiligheid

Daarnaast wordt Ede helaas nog vaak opgeschrikt van heftige verkeersongelukken
met kwetsbare verkeersdeelnemers.
Dat kunnen we als gemeenteraad niet laten gebeuren.
Ooit wilde we nog Fietsstad worden,
maar deze raad heeft het Fietsplan dat daarvoor moest zorgen vorig jaar uitgekleed.

  • Waarom starten we met deze overschotten op de begroting niet weer een nieuwe ronde? Welke aanpassingen en welk investeringsplan is nodig om binnen een paar jaar écht Ede Fietsstad te worden?

Daarnaast is in de Tweede Kamer een motie aangenomen
voor een leidend principe van 30 km/u binnen de bebouwde kom.

Ook in Ede zou dat een goede oplossing zijn om veel wegen veiliger te maken,
bijvoorbeeld door 30 km/u de norm te maken op alle wegen zonder afgezonderd fietspad.

Deze hervorming is echter van de lange adem

en vraagt om grote investeringen voor fiets- en wandelveiligheid.

  • Is het een idee om voor de volgende Meerjarenbeleidsvisie uitvoeringsvarianten te ontwikkelen voor deze norm, zodat de raad dan een goede keuze kan maken?

 

Muur van Mussert

Al voor deze collegeperiode is de Muur van Mussert een rijksmonument geworden.

En al jaren langer kom ik ervoor op dat we die Muur ook behouden en educatief inzetten.
Maar we zijn nu bijna op het eind van de periode en nog steeds is er niets gebeurd,
behalve dat de Muur steeds verder afbrokkelt.

Dit gaat nu al jaren zo.
De plannen liggen op de plank.
Een rijksmonument vergaat zienderogen.

  • Waarom laat de gemeente dit gebeuren?
  • Welke stappen gaan er nu gezet worden?

 

Ede-Zuid en Veldhuizen

D66 is blij met de voorstellen om Quick wins aan te pakken in Ede-Zuid en Veldhuizen A.
Want wij zijn voor inclusiviteit en gelijke kansen voor iedereen in Ede.
Er is een samenloop van een lager gemiddeld inkomen,
en meer overlast, misdaad en gevoelens van onveiligheid dan het Edese gemiddelde.

Toch enkele vragen, want we hebben het Berenschotrapport nog niet kunnen bespreken,
maar er staan belangrijke punten in,
namelijk dat dat er een achterstand blijft met andere delen van Ede
en dat alleen de quick wins niet volstaan:

  • Pakken we hier geen structurele problemen aan met incidenteel geld?
  • Is deze aanpak niet te laat en te beperkt?
  • Wat waren eigenlijk de criteria van de keuze voor deze quick wins en passen ze wel in de langetermijnvisie?
  • Wordt er voldoende cultuursensitief gewerkt gelet op de samenstelling van de wijken?
  • En ten slotte hadden we van dit College onder ‘sociaal en gezond’ wel een concrete aanpak via voedingsgewoonten verwacht in plaats van een vage suggestie.

 

Brandweer

We hebben al vaak gesproken over de brandweer.
Laatst bleek dat de brandweerzorg helemaal niet zo goed was als we dachten
met een dekkingsgraad van slecht 63%.
En dan hebben we nu eindelijk een mooie ruime 80%,
dalen we met de sluiting van de Stadspoort weer naar net boven de norm.
Er is onvoldoende geld voor openhouden beschikbaar.
Navrant is het dan te lezen dat er een structurele meevaller is bij de 24-uursdienst van € 144.000.

Die post moet open blijven tot de nieuwe kazerne opengaat.
Met verschillende andere partijen dienen we een amendement in om de sluiting te voorkomen.
Wij nodigen de collega’s uit hier verantwoordelijkheid te nemen.

 

Klimaatdoelen

Aan het eind van deze bestuursperiode is het duidelijk
dat de klimaatdoelen van het College niet gehaald worden.
Mede door het afwijzen van het plan bij Nergena
wordt de 50 hectare zonnevelden bij lange na niet gehaald.

Vriend en vijand was het eigenlijk erover eens:

Qua inpassing en maatschappelijk nut was dit het best mogelijke plan.
Toch werd het plan weggestemd in deze raad op basis van politieke dogma’s.

Daar heeft de rechter nu een streep doorheen gezet.

Volgens de rechter heeft deze raad op basis van onredelijke gronden
geweigerd een verklaring van geen bedenkingen af te leggen.

Verlies van landbouwgrond was bijvoorbeeld een gezocht argument,
aangezien het altijd al in handen van de WUR was.

Daarom roep ik nu Raad en College op:
als je in een kuil zit, ga dan niet dieper graven.

  • Herstel de historische fout. Maak het niet nog gênanter voor Ede door in hoger beroep te gaan. Laat het plan opnieuw voorkomen in de raad en laat Ede niet meer achteraan hobbelen met de opwek van duurzame energie.
  • En verder over het klimaat: Het aantal laadpalen in de gemeente stijgt gelukkig, maar nog niet in het tempo om in 2022 het gestelde doel van 293 te bereiken. Wordt daar nog een inhaalslag gemaakt, of gaan we het doel missen?

Op die manier werken we aan kansen voor een leefbare aarde voor onze kinderen.
Zonder tweedeling in de samenleving.
Want zoals de stijgende gasprijzen duidelijk maken:
de rekening voor nalatig klimaatbeleid komt vooral bij de lage inkomens terecht.
Net zoals we op andere plekken in deze begroting opletten
of iedereen voldoende kansen krijgt:
in het onderwijs, op de woningmarkt of in het verkeer.

Zo werken we hopelijk, net als Anna Maria Moens twee eeuwen geleden
aan kansen voor de komende generaties van nu.